Πέμπτη, 11 Οκτωβρίου 2018

ΛΙΘΑΝΑΓΛΥΦΕΣ ΕΠΙΓΡΑΦΕΣ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ ΣΤΗ ΛΙΜΝΗ ΕΥΒΟΙΑΣ


ΛΙΘΑΝΑΓΛΥΦΕΣ  ΕΠΙΓΡΑΦΕΣ  
ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ  ΣΤΗ  ΛΙΜΝΗ ΕΥΒΟΙΑΣ
   Υπήρχε παλιότερα η συνήθεια από τους μαστόρους (και όχι μόνον στην προαναφερόμενη πόλη) και κυρίως από αυτούς που έχτιζαν πετρόχτιστες κατασκευές (σπίτια, γεφύρια, εκκλησίες, κοδωνοστάσια κ.α)  με το τελείωμα της οικοδομής να τοποθετούν σε εμφανές σημείο  μία λιθανάγλυφη  πλάκα.
   Η λιθανάγλυφη αυτή πλάκα διαστάσεων περίπου 20Χ30 εκατοστών  ήταν συνήθως από μαλακό πωρόλιθο διότι διευκόλυνε πολύ το μάστορα στο σκάλισμα και το χάραγμα αριθμών και γραμμάτων αλλά και άλλων συμβόλων (όπως θα δούμε παρακάτω)πάνω σ΄αυτή.
   Από τα εγχάρακτα στοιχεία αυτά που ξεχωρίζουν και τα βρίσκουμε (εκτός από μία)  σε όλες τις επιγραφές σκαλισμένα είναι ο σταυρός και η χρονολογία, ακολουθούν το δένδρο της ζωής, τα αρχικά από το όνομα του μάστορα, πουλιά, ρόδακες και άλλες διακοσμητικές μπορντούρες. Άλλα χαράγματα είναι απλά και άλλα σύνθετα και με μεγάλη καλλιτεχνική διάθεση.
   Διαχρονικά εντόπισα 22 τέτοιες επιγραφές τις οποίες τοποθετώντας τες πάνω στον πολεοδομικό ιστό της πόλης διαπιστώνουμε ότι βρίσκονται περιμετρικά γύρω από τον καθεδρικό ναός της Παναγιάς της Λιμνιάς. Η παλιότερη είναι της Παλιάς Βρύσης  17 Μαΐου 1745 και η νεώτερη στο κάτω δημοτικό σχολείο (κτίριο Μελά) το 1898. Άλλες χρονολογίες είναι:1801-1840-1845-1848-1851-1862-1869-1873-1977-1882-1885-1886-1887.
    Έτσι γινόταν πάντα από την αρχαιότητα. Οι άνθρωποι έχτιζαν τα σπίτια τους γύρω από την ακρόπολη και το κάστρο στο οποίο κατέφευγαν όταν παρουσιαζόταν ανάγκη, Στην περίπτωσή μας δεν υπάρχουν κάστρα υπάρχει όμως η εκκλησία χτισμένη ψηλά πάνω στο βράχο που τους παρέχει την θεϊκή προστασία.
   
    Λίγα στοιχεία για τα συμβολικά χαράγματα πάνω στις πλάκες:
    Ο ΣΤΑΥΡΟΣ 
    Κυρίαρχο σύμβολο που κατέχει το μεγαλύτερο μέρος της πλάκας είναι ο σταυρός σύμβολο της θυσίας της αγάπης και της αιώνιας ζωής. Σύμβολο άμεσα συνδεδεμένο με την πίστη του ελληνικού λαού.
    ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΖΩΗΣ.
     Το δέντρο της ζωής είναι σύμβολο της παράδοσης που σχετίζεται με την αναγέννηση και την ανανέωση, την αλλαγή απόλυτο σύμβολο  άνθησης και δημιουργίας, ενεργειακό σύμβολο στους βασικούς τομείς της ζωής.
     ΟΙ ΡΟΔΑΚΕΣ
  Αρχαϊκή τέχνη της περικεντρικής συμμετρίας, διακοσμητικό σχέδιο που αναπτύσσεται  μέσα σε κύκλο γύρω από το κέντρο του. 
    
    ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΡΑ
    Ο μάστορας βάζει μόνο τα αρχικά του ονόματος του και σπανίως αναγράφεται ολόκληρο ή το όνομα του ιδιοκτήτη.
     






















        

Παρασκευή, 24 Αυγούστου 2018

ΡΕΠΟΡΤΑΖ (Τα Τοπικά Πανηγύρια)

   (Στη μνήμη του φίλου και δάσκαλου, αείμνηστου βετεράνου δημοσιογράφου Άρη Ξυπολιτίδη που διέμενε για πολλά χρόνια σ΄αυτό το χωριουδάκι μέχρι την τελευταία του στιγμή)
    Την αδούλωτη Ελληνική επαρχία, την παμπάλαια προγονική φύτρα του χωριού που κράτησε για αιώνες ανόθευτη την Ελληνική Παράδοση και το Λαϊκό μας Πολιτισμό έφερε αμέσως στο νού του όποιος εχθές το πρωί 23/8/2018 βρέθηκε στο κουκλίστικο, πεντακάθαρο, πνιγμένο μέσα στο πράσινο χωριουδάκι του ΠΑΛΑΙΧΩΡΙΟΥ λίγα χιλιόμετρα έξω από τις Ροβιές πλάι στο δρόμο που οδηγεί στο ιστορικό μοναστήρι του Οσίου Δαυίδ στη βόρεια Εύβοια.
     Γιόρταζε το χωριό, είχε το τοπικό του πανηγύρι στα εννιάμερα της Παναγίας όπως τα αποκαλεί ο λαός μας. Πενήντα έως εβδομήντα σπίτια όλα κι όλα κι΄όμως οι κάτοικοι όσοι μένουν ακόμη εκεί μαζί με όσους έχουν μεταναστεύσει κρατάνε τις παραδόσεις και ήταν πιστοί και φέτος στο ετήσιο ραντεβού τους, να παραβρεθούν και να τιμήσουν το πανηγύρι του χωριού.
     Στο φερώνυμο εκκλησάκι, με το καλαίσθητο καμπαναριό του (δωρεά των συμπατριωτών τους Ισίδωρου ( Άρχοντα του Πατριαρχείου) και της Μαρίας Γαρυφαλλάκη που διαμένουν στην Αμερική) εψάλει θεία λειτουργία με αρτοκλασία προεξάρχοντος του π .αρχιμανδρίτου και ηγουμένου της Μονής Οσίου Δαυίδ Γαβριήλ Εμμανουλίδη, βοηθούμενος από τον εφημέριο των Ροβιών Νικόλαου Αναστασίου.
      Μετά τη θεία λειτουργία προσφέρθηκε στους προσκυνητές καφεδάκι, τσιπουράκι, άρτος και σουβλάκια. Όλοι  είχαν κάτι να πουν μεταξύ τους. Παλιές ιστορίες και αναμνήσεις, ένα αλλιώτικο χαμόγελο χαράς στα πρόσωπά τους που ξαναντάμωσαν με τους δικούς τους. Ξέρεις τι γινόταν παλιότερα εδώ μου είπε ένας γεροντότερος, τα κλαρίνα και ο χορός κρατάγανε μέχρι το πρωί.
     Μετά από λίγη ώρα στο χώρο επικρατούσε απόλυτη ησυχία. Το πανέμορφο χωριό, το καταπράσινο, είχε ανανεώσει το ραντεβού του με τους δικούς του ανθρώπους για την επόμενη χρονιά.

Γιάννης Φαφούτης




























Δευτέρα, 28 Μαΐου 2018

ΡΩΣΙΚΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΗΝ ΕΥΒΟΙΑ

ΡΩΣΟΙ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΒΟΡΕΙΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΥΒΟΙΑΣ


     Mε μία μικρή και σεμνή τελετή που διοργάνωσε ο δήμος Μαντουδίου Λίμνης και Αγίας Άννας την Κυριακή το πρωί 27 Μαίου 2018 έγινε η υποδοχή της πολυμελούς αντιπροσωπείας δημοσιογράφων από τα Περιφερειακά Μέσα Ενημέρωσης της Ρωσίας.
    Η ομάδα αυτή με πρωτοβουλία της περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας και του ΕΟΤ Ρωσίας έχει ξεκινήσει πριν αρκετές μέρες από την νότια Εύβοια για να καταλήξει στη Λίμνη μετά από επίσκεψη και προσκύνημα στον Όσιο Ιωάννη το Ρώσο με σκοπό την ανάδειξη και τουριστική  προβολή του νησιού μας.
   Τους δημοσιογράφους που συνοδευόντουσαν από τον εκπρόσωπο τύπου της Ρωσικής πρεσβείας στην Ελλάδα κ. Βλαδιμίρ Μαϊστρένκο, υποδέχθηκαν εκ μέρους του δήμου οι αντιδήμαρχοι Δημήτρης Κατσούρας , Ελένη Γεωργάκαινα και η δημοτική σύμβουλος Σοφία Φλώκου.
   Μετά το καλωσόρισμα από τον αντιδήμαρχο Δημήτρη Κατσούρα έγινε (σε μετάφραση από την Έλενα Κοντράτοβα) μία σύντομη αναφορά στην ιστορική διαδρομή της Λίμνης, ενώ ο διευθυντής του Αθηναϊκού Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων Μιχάλης Ψίλος τους πληροφόρησε για τις δραστηριότητες και τις συνεργασίες του πρακτορείου με τα Ρωσικά μέσα ενημέρωσης.
   Στο τέλος πριν από την αναμνηστική φωτογραφία τους προσφέρθηκαν εκ μέρους του Δήμου δύο πακέτα βιβλίων με την ιστορία της Λίμνης και της ευρύτερης περιοχής, από το Ελύμνιον Ρόδι τοπικά προϊόντα, από το χορευτικό σύλλογο "Το Λύμνι" τραγανιστοί λουκουμάδες από την διοργάνωση Σκυλίας αναμνηστικά μπλουζάκια και μετάλλια και από το Αθηναϊκό Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων το περιοδικό που εκδίδει δυο φορές το μήνα και διανέμεται δωρεάν στο Μετρό καθώς και τον κατάλογο με τα συνεργαζόμενα με το Α.Π.Ε ανά τον κόσμο ειδησεογραφικά πρακτορεία.
Γιάννης Φαφούτης

     
     
     

Παρασκευή, 27 Απριλίου 2018

ΕΥΒΟΙΚΟΙ ΝΕΡΟΜΥΛΟΙ

  ΕΥΒΟΙΚΟΙ ΝΕΡΟΜΥΛΟΙ (πρώτη δημοσίευση)  
 Πριν  από κάμποσους μήνες είχα κάνει μία ανάρτηση με τίτλο: ΖΗΤΕΊΤΑΙ  ΕΚΔΟΤΗΣ και αναφερόμουν στο βιβλίο μου ΕΥΒΟΙΚΟΙ ΝΕΡΟΜΥΛΟΙ και άλλες Υδροκίνητες Προβιομηχανικές Μονάδες της Εύβοιας.  Σήμερα βρίσκομαι στην ευχάριστη θέση να σας ανακοινώσω ότι βρέθηκε ο εκδότης και ως εκ τούτου το βιβλίο βρίσκεται προ των πυλών της κυκλοφορίας.
    Πέρασαν ακριβώς 12 χρόνια από τότε που αποφάσισα να καταγράψω και αυτή την δραστηριότητα των προγόνων μας στο νησί απ' άκρη σ' άκρη. Από τη Λιχάδα, στο βόρειο άκρο, μέχρι την Αμυγδαλιά στο νότιο άκρο. Από το Μετόχι στη μεριά του Αιγαίου, μέχρι τη Μονή Γαλατάκη στη μεριά του Ευβοϊκού. Δυσκολίες  πολλές, κίνδυνοι άπειροι, μέσα στα ρέματα και τα λαγκάδια για να ξετρυπώσω ότι έχει ακόμη απομείνει από μία ένδοξη εποχή. Ο νερόμυλος αυτός ο ευρηματικός μηχανισμός κράτησε με πείσμα και υπομονή από την εποχή του Μιθριδάτη μέχρι και το 1960.
     Αποτέλεσμα αυτής της πολύχρονης έρευνας μέσα από τα αρχεία και την πολυπληθή βιβλιογραφία είναι οι 190 σελίδες του βιβλίου πλαισιωμένες με κείμενα, διασταυρωμένες παραπομπές και 175 φωτογραφίες. Είναι δε αφιερωμένο σε όσους στα 35 χρόνια της ερευνητικής μου σταδιοδρομίας, με βοήθησαν, μου συμπαραστάθηκαν, με διόρθωσαν.Το προλογίζει ο καθηγητής Βυζαντινολογίας στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, Δημήτρης Τριανταφυλλόπουλος.
Μαζί με τον αείμνηστο μυλωνά Βασίλη Σαλή και την αείμνηστη γυναίκα του κ Κατερίνα στην  Οχτωνιά.

Με τον αείμνηστο μυλωνά Γιάννη Συκά στο Μετόχι της Δίρφυς.

Με τον αείμνηστο μυλωνά Ανδρέα Τριναταφύλλου στο Σπαθάρι.

Νερόμυλος Θοδωρή Τζένη στο Πανοχώρι Καρυστίας (φωτογραφία Χρυσούλα Κακαράτζα)

Νερόμυλος νεροτριβή Ανδρέα Τριανταφύλλου στο Σπαθάρι.

Νερόμυλος Δροσούνη στον Κοτσικιά.

Νερόμυλος στα Καμπιά κοντά στην Αγία Κυριακή.

Ρωμαϊκού τύπου νερόμυλος του Κατσιμπού στα Ψαχνά.

Νερόμυλος του Παπαγιάννη στο Αυλωνάρι.

Του Σαντά ο Μύλος στους Ανδρονιάνους.

Νερόμυλος νεροτριβή Γ. Κατσιμπού στην Κάρυστο.

Νερόμυλος με βαθμιδωτό υδατόπυργο στα Κάψαλα. 

Δευτέρα, 23 Απριλίου 2018

ΡΕΠΟΡΤΑΖ-- ΣΤΟΝ ΑΓΙΩΡΓΗ ΨΗΛΑ ΣΤΟ ΑΜΠΕΛΑΚΙ

     Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος  πολλοί ήταν οι Λιμνιώτες και οι Λιμνιώτισσες που ανηφόρησαν, άλλοι με τα πόδια  σε παρέες και άλλοι με τα αυτοκίνητα για να παραβρεθούν στην θεία λειτουργία που τελέστηκε στο φερώνυμο, ιστορικό, εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου, το οποίο απέμεινε ανέπαφο μετά τη μεγάλη και καταστροφική πυρκαγιά του 2016. Το εκκλησάκι αυτό χτίστηκε από τη ναυτική οικογένεια Φλώκου σε αντικατάσταση του παλαιοτέρου που υπήρχε στην παρακείμενη ρεματιά το οποίο καταστράφηκε από το μεγάλο σεισμό του 1884.
    Μετά τη θεία λειτουργία οι παραβρισκόμενοι είχαν την ευκαιρία να απολαύσουν τα κάθε λογής εδέσματα  τα οποία είχαν ετοιμάσει οι νοικοκύρηδες, δίπλα στη φύση που αντιστέκεται και σιγά - σιγά αναγεννάτε βάζοντας έντονο πράσινο στο βαθύ μαύρο της πυρκαγιάς.
Γιάννης Φαφούτης. 





Δευτέρα, 16 Απριλίου 2018

ΡΕΠΟΡΤΑΖ - ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΟ ΚΟΥΚΙ ΚΑΙ ΤΟ ΡΕΒΥΘΙ

   Μία ξεχωριστή παράσταση κουκλοθέατρου είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν το περασμένο Σάββατο 14 Απριλίου 2018 όσοι είχαν την ευκαιρία να παραβρεθούν στην κατάμεστη αίθουσα του κινηματοθεάτρου Ελύμνιον.
    Η θεατρική Ομάδα "ΤΟ ΚΟΥΚΙ ΚΑΙ ΤΟ ΡΕΒΥΘΙ" για μία ολόκληρη ώρα τα έδωσε όλα και εισέπραξε στο τέλος το παρατεταμένο χειροκρότημα της επιβράβευσης του κοινού.
   Τι ήταν όμως αυτό που μας παρουσίασαν τα μέλη της ομάδας με ένα ξεχωριστό και πρωτότυπο τρόπο που είναι αποτέλεσμα μεγάλης προετοιμασίας σε συνδυασμό με τις νέες τεχνολογίες που ακούνε στο όνομα "Μαύρο Θέατρο". 
    Ακούγοντας κουκλοθέατρο ο νους μας πηγαίνει σε κάτι μόνο το παιδικό. Παρακολουθώντας όμως την μαγεία των χρωματιστών κινουμένων σχεδίων  σε συνδυασμό με το σενάριο την κατάλληλη μουσική και τον κατάλληλο φωτισμό διαπιστώνεις ότι η παράσταση μπορεί να είναι για παιδιά αγγίζει όμως όλους μας.
    Και  πως να μην μας αγγίζει αφού το μήνυμα που βγήκε είχε σχέση με την προστασία του περιβάλλοντος από τις κάθε λογής  επιβουλές που σαν στόχο τους έχουν μόνο το κέρδος και όχι την ίδια η ζωή.
   Τελικό συμπέρασμα: Πρώτα πρέπει να αλλάξουμε τον εαυτό μας αν θέλουμε να αλλάξουμε τον κόσμο προς το καλύτερο.
    Κατά την ταπεινή μου γνώμη επιβάλλεται η παράσταση να επαναληφθεί και μάλιστα να ενταχθεί στις καλοκαιρινές πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Σκηνοθεσία - Κούκλες-Σκηνικά: Ζαχαρούλα Καψάλα.
Συμμετείχαν: Μαρία Χαλεπά, Βασιλική Χασάνη, Γιάννης Χρυσάνθης.
Αφήγηση: Γιώργος Λαμπριανός.
Ήχος - Φώτα: Νίκος Νικολαϊδης.